Đóng biên giới chống Wuhan Coronavirus (Covid-19): Biện pháp y tế hiệu quả hay ư đồ chính trị cực đoan?

 

Anh Vũ

 

 


Trong một cuộc họp báo, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen phê phán một số nước châu Âu đơn phương đóng cửa biên giới, để chống Covid-19, Bruxelles, le 13 mars 2020. REUTERS/Johanna Geron/File Photo



Dịch Covid -19 lây nhiễm nhanh chóng ở Châu Âu đă khiến nhiều quốc gia phải đưa ra các biện pháp hà khắc. Một số nước đă bắt đầu thông báo đóng cửa biên giới.


Những quyết định đơn lẻ, có phần trái ngược với khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng như của Liên Hiệp Châu Âu, có thực sự hiệu quả về mặt y tế hay chỉ thuần túy chính trị ?


« Châu Âu đă trở thành tâm đại dịch (…) Số ca nhiễm mới phát hiện mỗi ngày giờ đây cao hơn cả Tàu cộng vào thời điểm đỉnh dịch ». Những tuyên bố như trên của tổng giám đốc WHO hôm 13/03 đă gây ra một làn sóng sốc tại châu Âu. Cho dù ông Tedros Adhanom Ghebreyesus đă rất chú trọng cảnh báo những biện pháp riêng lẻ, nhưng nhiều quốc gia ngay sau đó đă chuyển các khuyến cáo đó thành các thông báo tăng cường kiểm soát ở các cửa khẩu và thậm chí đóng luôn biên giới. Đó là trường hợp của Đan Mạch, Slovakia, Cộng Ḥa Séc hay Ba Lan. Con số này trong những ngày tới sẽ c̣n tăng thêm cùng với chiều hướng lây lan của bệnh dịch.


Một biện pháp không có giá trị khoa học ?


Tại Pháp, tổng thống Emmanuel Macron hôm 12/03 đă thông báo đóng cửa trường học vô thời hạn từ ngày hôm nay (16/03). Nhưng không hề một quyết định nào để kiểm soát biên giới nước Pháp. Trả lời chất vấn của truyền thông ngày 13/03, bộ trưởng Y Tế Olivier Véran đă bảo vệ chủ trương của chính phủ như sau :
« Virus không có biên giới. Nó lưu thông ở Ư, ở Tây Ban Nha, Đức nhưng cả với những nước có biên giới với châu Âu như Thụy Sĩ…. Về mặt khoa học mà nói th́ điều đó không có ích ǵ ».


Tuy nhiên, nhiều chuyên gia giờ đây cho rằng phương pháp khoanh vùng cách ly trên diện rộng như Tàu cộng triển khai làm đă chứng minh có hiệu quả và cần phải làm theo.
« Tạo khoảng cách trong môi trường xă hội là điều cốt lơi để giảm lây lan », trả lời phỏng vấn của France 24 TV, StergiosMosschos, giáo sư Y khoa thuộc Đại học Northumbrie, Anh Quốc giải thích: « Rào chắn đă có tác dụng với Tàu cộng, cấm đi lại giữa Hồ Bắc và các tỉnh khác đă giúp cho giảm mức độ lây nhiễm ».


Một số nhà khoa học khác tỏ ra thận trọng hơn về mô h́nh Tàu cộng, như Henri Julien, chủ tịch hội Y Học Thiên Tai của Pháp cho rằng :
« Dịch bệnh dừng lại sau khi đă có một số lượng người bị mắc bệnh và họ kháng được virus th́ sẽ không lây truyền virus nữa. Ở Trung Quốc, con số này đă vượt quá ngưỡng, dân chúng bắt đầu được miễn dịch và thế là dịch đă thuyên giảm đi rất nhiều. Ở khía cạnh này khó có thể đánh giá được hiệu quả thực sự của các biện pháp phong tỏa cách ly ở Tàu cộng ».


Bài học Tàu cộng dường như đang được noi theo ở Ư, ổ dịch virus corona lớn thứ 2 thế giới. Chính phủ Ư đă đưa ra các biện pháp theo tŕnh tự như ở Tàu cộng. Trước tiên là khoanh vùng cách ly nhiều vùng miền Bắc, rồi tiếp đó là toàn quốc. Thế nhưng, theo ông Ronys Brauman, đồng sáng lập viên của tổ chức Y Sĩ Không Biên Giới (Médecins Sans Frontières) th́ điều cốt lơi là phân biệt được giữa các biện pháp bên trong những nước bị dịch và việc đóng cửa biên giới của một quốc gia. Ông phân tích:
« Việc cách ly một bộ phận dân cư thích ứng với hoàn cảnh từng địa phương có thể giúp ngăn chặn được dịch. Trái lại, ở quy mô cả một nước, biện pháp như vậy chỉ là hăo huyền. Ngay cả trong giả định người ta có thể phong tỏa được toàn bộ di chuyển của dân trên b́nh diện quốc gia, như thế sẽ phải đóng cửa đất nước, trước khi virus lan truyền th́ mới có hiệu quả thực sự. Cuối cùng, tác động về mặt con người và kinh tế có nguy cơ lớn hơn nhiều so với ích lợi thu được trên mặt y tế công cộng».

Tranh luận xung quanh vấn đề đóng cửa biên giới


Không phải bây giờ khi gặp phải thác thức lớn về sức khỏe cộng đồng mới nảy sinh ra các tranh luận xung quanh chuyện kiểm soát biến giới. Vấn đề này đă khấy động giới chính trị từ bấy lâu nay. Tổng thống Mỹ Doanld Trump dường như đă khá vụng về khi cho rằng dịch virus corona là « virus ngoại quốc ». Khi thông báo đóng cửa lănh thổ Mỹ với 26 nước trong khu vực Schengen, hôm 11/03, ông Doanld Trump chỉ trích Liên Âu đă đánh giá thấp đe dọa từ Tàu cộng. Phản ứng với quyết định trên của chính quyền Trump, Liên Hiệp Châu Âu đă ra thông cáo kêu gọi hợp tác hơn là đưa ra các biện pháp đơn phương.


Theo chuyên gia Henri Julien, chắc chắn những thông báo kiểu như vậy chỉ thuần túy mang tính chính trị :
« Trump cấm người đến từ khu vực Schengen vào lănh thổ Mỹ, nhưng lại không cấm những nước bên cạnh không gian Schengen hiện cũng bị dịch như Rumani chẳng hạn. Nước Nga th́ thông báo đóng biên giới với hai nước thôi… Những biện pháp như vậy có thể làm mọi người thấy yên tâm hơn, khiến họ chú ư hơn đến dịch và tạo cảm giác là có Nhà nước ở bên cạnh, nhưng ta biết các quyết định đó không có mấy hiệu quả về mặt y học ».


Tương tự tại Pháp, vấn đề kiểm soát biên giới cũng đă làm dấy lên nhiều tranh luận trong giới chinh trị. Những chính khách cánh hữu và cực hữu tuyên bố ủng hộ kiểm soát biên giới. Họ chỉ trích chính phủ chỉ « ám ảnh » với suy nghĩ tái lập đường biên giới quốc gia.


Theo Jean Petaux, nhà nghiên cứu chính trị tại Trường Khoa Học Chính Trị Bordeaux ( Sciences Po), cuộc khủng hoảng dịch virus corona đă làm kịch phát các chia rẽ chính trị. Ông phân tích :
« Có mối liên hệ rất lớn giữa đại dịch và cực đoan hóa chính trị. Đây là hiện tượng nhân chủng học phổ biến, bởi v́ sự không hiểu biết kích thích sợ hăi và phủ nhận. Một số đảng phái chính trị lợi dụng hiện tượng đó. Để đối phó, những người có xu hướng thân châu Âu giơ cao lá bài đoàn kết thống nhất để tự vệ trước khủng hoảng ».


Trong một phản ứng ám chỉ xa xôi đến những chỉ trích của phe cực hữu trong diễn văn toàn quốc hôm 12/03, tổng thống Pháp Emmanuel Macron đă kêu gọi tránh rơi vào thái độ dân tộc chủ nghĩa. Một lần nữa tổng thống Pháp khẳng định cam kết của Liên Âu rằng:
« Chúng ta chắc chắn sẽ có biện pháp kiểm soát, đóng cửa biên giới, nhưng phải đưa ra vào vào thời điểm xác đáng và phải đồng bộ với các quyết định trên phạm vi châu Âu. V́ chỉ trên quy mô đó chúng ta mới xây dựng được các quyền tự do và các phương thức bảo vệ chúng ta. ».


(Theo France 24)

 

 

Chống Covid-19: Câu hỏi đặt ra đối với chiến lược của Pháp

 


Tổng thống Emmanuel Macron phát biểu về Covid-19, ngày 12/03/2020, từ điện Elysée. Ảnh chụp màn h́nh France 24

 

Minh Anh

 

Đóng cửa trường học từ nhà trẻ cho đến bậc đại học ; Đóng cửa các cửa hàng kinh doanh không cần thiết ; Yêu cầu hạn chế đi lại, tránh các cuộc tiếp xúc xă hội ; Cấm các cuộc tập hợp trên 100 người… nhưng bầu cử cấp địa phương ṿng một, ngày 15/3/2020, vẫn diễn ra.


Nhiều câu hỏi đặt ra: V́ sao chính phủ tổng thống Macron lại có những chỉ thị đầy « mâu thuẫn » ? Phải chăng nước Pháp vẫn chưa có một chiến lược chống dịch hiệu quả ?


Trong hai ngày 12 và 13/3/2020, chính phủ Pháp liên tục đưa ra các biện pháp triệt để nhằm ngăn chận đà lây nhiễm virus Covid-19. Với những quy định trên, nước Pháp chuyển sang giai đoạn 3, mức cao nhất với các biện pháp triệt để nhất trong kế hoạch chống dịch, với hệ quả là cuộc sống thường nhật của người dân sẽ có những tác động nặng nề trong những ngày sắp tới.


Thế nhưng, việc tổng thống Pháp vẫn duy tŕ tổ chức bầu cử cấp địa phương ṿng một ngày 15/3 đă làm dấy lên nhiều chỉ trích. Nguyên thủ Pháp giải thích là đă có tham khảo ư kiến các chuyên gia khoa học, cũng như là lănh đạo các chính đảng.


Vậy những chuyên gia đó đă đề nghị những ǵ, cho đến giờ không ai được biết. Le Monde ngày 14/3/2020 đặt ra nhiều câu hỏi: Dựa trên những dữ liệu khoa học, y khoa, dịch tễ nào mà chiến lược chống dịch hiện nay đă được thực hiện tại Pháp, cũng như là tại châu Âu? Tại sao giới chức y tế ở Pháp và châu Âu lại quyết định không nghe theo các khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng như là không đi theo mô h́nh của Tàu cộng?


Hai chiến lược


Giải pháp của Tàu cộng tuy có phần thô bạo nhưng cho hiệu quả nhanh chóng. Bắc Kinh đề ra một loạt các biện pháp triệt để rất rơ ràng và cho áp dụng trên diện rộng: Tiến hành xét nghiệm phát hiện nhanh các ca bị nhiễm nhằm phân tách với những trường hợp có triệu chứng, nhưng chưa được xét nghiệm, rồi cho cách ly hoàn toàn tránh mọi tiếp xúc.


Những biện pháp nghiêm ngặt này của Tàu cộng, đôi khi đă bị phương Tây chỉ trích mạnh mẽ là « thô bạo », nhưng đă cho phép dập tắt được ổ dịch ở Hồ Bắc. Việc nghiêm cấm toàn diện mọi di chuyển từ Hồ Bắc sang những vùng khác cho phép Bắc Kinh kiểm soát hiệu quả các « ổ dịch thứ phát ».


Tại Pháp, sau một thời gian thực hiện chiến thuật này của Tàu cộng như tại điểm chơi trượt tuyết Contamines-Montjoies (Haute-Savoie) cho những kết quả đáng chú ư, chính quyền Paris đột ngột đổi hướng chỉ tập trung vào những ca nào có những biểu hiện nghiêm trọng. Giới y khoa tại Pháp đặt cược vào cái gọi là « miễn dịch cộng đồng ». Nghĩa là, trông chờ một bộ phận dân chúng đă nhiễm virus, rất có thể sẽ được miễn dịch và như vậy hy vọng có thể dập tắt được đại dịch.


Minh bạch: Công cụ chống dịch hiệu quả ?


Tại sao và trong những điều kiện nào, chính phủ Pháp lại quyết định từ chối chiến lược được thực hiện tại Tàu cộng? Những quyết định này luôn được tổng thống, thủ tướng khẳng định là đă tham khảo ư kiến các chuyên gia. Chỉ có điều những ư kiến đó lại bị bảo mật và không được mở rộng tham khảo trong giới chuyên ngành.


Giải pháp của Tàu cộng có phù hợp với một nền dân chủ phương Tây hay không ? Đây có lẽ chính là điều khiến Pháp và nhiều nước phương Tây phải do dự. Sự lúng túng trong chiến lược này của Pháp thể hiện rơ qua việc ngày 14/3/2020, nguyên thủ Pháp đă có trao đổi điện đàm với đồng nhiệm Nam Hàn Moon Jae-In nhờ chia sẻ kinh nghiệm.


Cuộc chiến chống virus c̣n là một cuộc chiến công luận. Người dân Pháp chỉ tin tưởng vào chính phủ Pháp khi mọi thông tin phải được minh bạch mà bài học từ Tàu cộng là ví dụ điển h́nh. Trong bối cảnh nhiều lời đồn đoán rộ lên rằng Paris có thể điều quân đội để giám sát mọi di chuyển của người dân, chính phủ tổng thống Macron cam kết sẽ công bố các ư kiến của Hội đồng Khoa học.

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính