Điểm Tuần Báo

 

 

Pháp cảnh giác đe dọa từ Nga: Tấn công mạng, phá hoại hạ tầng, can thiệp xã hội

 

« Có một mối đe dọa thực sự, căng thẳng gia tăng ». Tuần báo L’Express (01-07/10/2026) đề cập cảnh báo ngày 24/09 của tổng thống Emmanuel Macron đến người dân Pháp về « những mối đe dọa mới của Putin đối với nước Pháp ». Thông điệp của Paris cũng được cho là trực tiếp gửi đến Điện Kremlin rằng Pháp « sẵn sàng đáp trả ».

 

Thu Hằng

 

Ảnh bìa: Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu trong một sự kiện tại Điện Kremlin, Moscow, Nga, ngày 22/12/2022. AP - Sergei Guneyev

 

Dựa trên sáu nguồn tin tình báo Pháp và một bản ghi chú nội bộ của chính phủ, L’Express cho biết Paris đang chuẩn bị cho những kịch bản xấu nhất. « Kịch bản đáng ngờ nhất là chiến thuật leo thang, Nga gia tăng các hoạt động chiến tranh hỗn hợp vào đầu 2027 » trong bối cảnh chiến sự Ukraine tiếp tục bế tắc.

 

 

Pháp đề phòng những hành động phá hoại nào?

 

Các hành động trên lãnh thổ Pháp có thể là « phá hoại », « ám sát », « tấn công mạng », « khủng bố gây thương vong dân sự » hoặc « gây nhiễu tín hiệu khiến máy bay dân sự gặp nạn ». L’Express dẫn trường hợp âm mưu khủng bố bất thành tại phi trường Leipzig (Đức), trong đó ADN của một trong hai mẫu được tìm thấy tại hiện trường là của Oleg Le, một người gốc Latvia-Nga có liên hệ với tình báo quân sự Nga (GRU). Do bị bế tắc ở Ukraine, tổng thống Nga có lẽ đã ra lệnh cho tình báo đưa vũ lực sang Âu Châu. « Thái độ không giấu diếm » của Nga, theo đánh giá trong ghi chú của chính phủ Pháp, cho thấy khủng bố và việc dân thường thiệt mạng không còn là điều cấm kỵ đối với Moscow.

 

Đức và Ba Lan là những mục tiêu chính của Nga. Tại sao Pháp cũng có nguy cơ bị nhắm đến? Theo L’Express, trước tiên là do vị thế thành trì của ngành vũ khí Âu Châu. Pháp cũng là một trong những nước ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất. Do đó, Điện Kremlin có thể cử người đến phá hoại những doanh nghiệp quốc phòng Âu Châu hỗ trợ Ukraine oanh kích lãnh thổ Nga.

 

Tiếp theo là ý đồ tấn công mạng. Theo một quan chức Pháp, « Nga chưa muốn gây hấn quá mạnh với Pháp bởi vì Paris có phương tiện đáp trả và gây thiệt hại lớn ». Tuy nhiên, một ghi chú tháng 09 cho biết tin tặc thuộc FSB đã được chỉ đạo phá hoại từ xa các công trình của Âu Châu. Đáng lo ngại là các cuộc tấn công nhắm đồng thời vào mạng lưới doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong đó có những doanh nghiệp liên quan đến quốc phòng, thông qua các phần mềm chuyên nghiệp.

 

Nga cũng được cho là có thể tăng cường các hoạt động nhằm làm gián đoạn trực tiếp xã hội Pháp, đặc biệt bằng cách « phá hoại trên quy mô lớn các cơ sở hạ tầng thiết yếu » như năng lượng, giao thông và viễn thông. Song song đó, các chiến dịch can thiệp thông tin ở hải ngoại có thể gia tăng, bao gồm thúc đẩy các luận điểm chống thực dân hoặc ủng hộ các phong trào ly khai.

 

 

Nhân viên của Nga là ai?

 

Cho đến nay, những người phá hoại của Nga tại Pháp chỉ là « tay chân dùng một lần », không có kinh nghiệm, được thuê từ Moldova, Bulgarie, Ukraine, Belarus hoặc Serbia với chút tiền công. Nhưng có khả năng « cách hành động (phi trường) Leipzig » mà thực ra là « khủng bố », có thể sẽ được nhân rộng. Một số điệp viên Nga được cử đến Pháp, chịu trách nhiệm lên kế hoạch và sẽ chiêu mộ « tay sai » là công dân một nước khác, có kinh nghiệm hơn, để thực hiện kế hoạch. Việc phân chia vai trò như này giúp Nga phủ trách nhiệm trong trường hợp vỡ lở.

 

Trong những kịch bản khác được Pháp chuẩn bị có cả việc Nga tấn công Liên Hiệp Âu Châu, lợi dụng những bất đồng giữa các nước hội viên, tấn công Ngân Hàng Trung Ương Âu Châu, thậm chí sát hại một ủy viên.

 

 

Pháp đi đầu trong công tác phát hiện hỏa tiễn Nga

 

L’Express cũng quan tâm đến năng lực của Pháp trong phát hiện và cảnh báo sớm hỏa tiễn. Sau vụ Nga phóng hỏa tiễn đạn đạo siêu thanh Oreshnik vào Dnipro, Ukraine ngày 21/11/2024, vấn đề cảnh báo sớm càng trở nên quan trọng. Hệ thống này kết hợp vệ tinh cảm biến hồng ngoại để phát hiện vụ phóng và radar mặt đất để theo dõi quỹ đạo. Với hỏa tiễn hành trình bay thấp, radar vượt đường chân trời (OTH) đóng vai trò bổ sung nhờ khả năng phát hiện mục tiêu ở khoảng cách hàng nghìn km.

 

Thông qua Phòng thí nghiệm Hàng không Vũ trụ Pháp (ONERA) và sự hỗ trợ của Cơ quan Mua sắm Quốc phòng (DGA), Pháp đã phát triển hệ thống radar Nostradamus từ thập niên 1990, cho phép giám sát 360 độ và phát hiện nhiều mục tiêu ở độ cao khác nhau. Sau các thử nghiệm đạt kết quả tích cực, Pháp dự trù mở rộng Nostradamus và hợp tác với Đức trong sáng kiến JEWEL, kết hợp vệ tinh với mạng lưới radar mặt đất, hướng tới năng lực cảnh báo sớm độc lập của Âu Châu.

 

 

Brazil: Thành trì cuối cùng chống Trump ở Nam Mỹ

 

Cuộc bầu cử tổng thống Brazil vòng 1 diễn ra ngày 04/10/2026 là hồ sơ chính của tuần báo Courrier international. « Liệu Brazil có khuất phục trước làn sóng cánh hữu ở Mỹ Châu Latinh? ». « Thành trì cuối cùng chống Trump tại Nam Mỹ » có thể chuyển sang cực hữu, theo Trump, nếu tổng thống mãn nhiệm Luiz Inácio Lula da Silva bị Flávio Bolsonaro đánh bại. Và hàng loạt hồ sơ bị đe dọa: Tương lai của Mercosur, chính sách khí hậu rừng Amazon và sự cân bằng trong bang giao giữa Hoa Kỳ, Tàu Cộng và BRICS.

 

Tổng thống mãn nhiệm Lula da Silva tuyên bố nếu tái đắc cử, ông đầu tư vào quốc phòng để « bảo vệ chủ quyền của Brazil » cho dù ông không nhắc đến những vụ can thiệp của Mỹ vào một số nước Mỹ Châu, ngoài ra còn phải kể đến liên minh cánh hữu « Lá chắn Mỹ Châu », được củng cố bởi các tổng thống mới lên nắm quyền ở Colombia và Peru. Ông Lula đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh căng thẳng địa-chính trị, khủng hoảng nhiên liệu, nguyên liệu chiến lược. Ông khẳng định « không một người Tàu Cộng, người Mỹ, người Pháp nào được động vào những nguồn đất hiếm và khoáng sản chiến lược ».

 

Ông Lula cũng phải đề phòng « sự báo thù của Trump » cho Jair Bolsonaro, một « người bạn », một « đồng minh chiến lược » của tổng thống Mỹ và đang thụ án 27 năm tù quản thúc tại gia vì âm mưu đảo chính bất thành năm 2023, tiếp theo là sự can thiệp của Javier Milei, tổng thống Achentina theo khuynh hướng cực hữu. Sức ảnh hưởng của Tàu Cộng - đối tác và là nhập cảng nông sản lớn nhất của Brazil - cũng có nguy cơ bị tác động nếu Flávio Bolsonaro thắng cử.

 

 

Gia tộc Bolsonaro: « Con ngựa thành Troia » của Trump ở Brazil

 

Bầu cử tổng thống tại Brazil cũng là chủ đề được tuần báo L’Express quan tâm. Trong khi tổng thống mãn nhiệm Luiz Inácio Lula da Silva tìm cách biến vấn đề chủ quyền thành một chủ đề trọng tâm của chiến dịch tranh cử, gia tộc Bolsonaro tìm hậu thuẫn từ gia đình Trump, đẩy mạnh vận động hành lang tại Washington.

 

Trong chuyến thăm Tòa Bạch Ốc cuối tháng 05/2026, ứng cử viên Flávio Bolsonaro và em trai Eduardo đề nghị Mỹ đưa hai tổ chức tội phạm lớn của Brazil vào danh sách khủng bố nước ngoài. Brasilia phản đối vì lo ngại có thể mở đường cho sự can thiệp của Washington. Eduardo Bolsonaro đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch gây ảnh hưởng tại Mỹ. Một trong những kết quả là thúc đẩy Washington gây sức ép đối với Tòa Án Tối Cao Brazil trong tiến trình xét xử cựu tổng thống Jair Bolsonaro về âm mưu đảo chính năm 2023. Chính quyền Trump đã áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt đối với các thẩm phán Brazil và áp thuế cao đối với hàng hóa nước này, khiến bang giao giữa hai nước thêm căng thẳng.

 

Sự hợp tác giữa hai gia tộc Bolsonaro và Trump còn dựa trên những tương đồng về tư tưởng và mạng lưới bảo thủ quốc tế. Eduardo Bolsonaro từ lâu duy trì giao tiếp với các nhân vật thuộc phong trào MAGA, trong đó có cựu chiến lược gia Tòa Bạch Ốc Steve Bannon. Do đó, theo L’Express, cuộc bầu cử tổng thống lần này không chỉ là cuộc đối đầu giữa cánh tả và cánh hữu, mà còn xoay quanh vị thế của Brazil trước tham vọng gia tăng ảnh hưởng của Washington tại Mỹ Châu Latinh.

 

 

Thỏa thuận Greenland: Một bước lùi đáng kể cho Trump, một bước tiến cho người dân Greenland

 

Một khu vực khác ở Mỹ Châu được Courrier international quan tâm là Greenland. Thỏa thuận an ninh mới về vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch ký ngày 22/09/2026 bên lề Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc được xem là bước lùi đối với tham vọng của tổng thống Donald Trump, nhưng lại là bước tiến quan trọng về quyền tự chủ của Greenland.

 

Theo bài viết của The New York Times được Courrier international dịch lại, dù từng công khai muốn sáp nhập hòn đảo vào Mỹ vì lý do an ninh quốc gia, ông Trump cuối cùng chỉ đạt được thỏa thuận cho phép mở rộng hiện diện quân sự và xây dựng thêm căn cứ mà không có chuyện « mua » lãnh thổ như ông từng tuyên bố. Trên thực tế, phần lớn quyền lợi quân sự của Washington đã được quy định trong hiệp định từ năm 1951. Vì vậy, giới quan sát cho rằng những nhượng bộ mới dành cho Mỹ khá hạn chế.

 

Ngược lại, đây là « một thắng lợi to lớn » đối với người dân Greenland, những người luôn cảm thấy bị gạt ra ngoài lề. Lần đầu tiên, vùng lãnh thổ tự trị này cùng Đan Mạch trở thành bên ký kết đầy đủ một thỏa thuận quốc tế có tính ràng buộc pháp lý. Văn kiện cũng quy định rõ các điều khoản đã nêu sẽ vẫn được áp dụng cho Greenland ngay cả khi hòn đảo này độc lập khỏi Đan Mạch và « bảo đảm rằng Nhà nước Greenland độc lập tiếp tục là hội viên của NATO ».

 

 

Macron và Carney: « Influencer » cho Saint-Pierre-et-Miquelon

 

Saint-Pierre-et-Miquelon, vùng hải ngoại của Pháp ở phía đông Canada, cũng trở thành tâm điểm chú ý trong tháng 09. Theo Courrier international, chuyến thăm quần đảo của tổng thống Pháp, cùng cuộc gặp, tuy ngắn những được quảng bá rầm rộ với thủ tướng Canada để xác quyết chủ quyền, đã gây tò mò cho người dân Pháp. Từ chỗ hầu như không ai có thể xác định được vị trí lãnh thổ thuộc Pháp này trên bản đồ, du khách đổ đến nhiều hơn trong thời gian gần đây, mang đến những hướng phát triển mới cho quần đảo.

 

 

Cuộc đấu tranh của « Leo Đại Đế »

 

Một trong những chủ đề lớn được tuần báo Le Point quan tâm là chuyến tông du Pháp của Giáo Hoàng Leo XIV. Sức mạnh của Giáo Hoàng đến từ từ đâu khi thu hút hơn 800.000 người dự thánh lễ ngoài trời ở Paris, hơn 80.000 thanh niên dự lễ canh thức ở Sân vận động Pháp Stade de France, hơn 200.000 người dự lễ hành hương ở Lộ Đức?

 

Phong thái điềm tĩnh, cách lãnh đạo dựa trên quyền uy tinh thần và khả năng thuyết phục, khiến tác giả bài báo liên tưởng ông với Giáo Hoàng Leo Đại Đế, nhân vật từng đối đầu Attila và bảo vệ thành Roma trong thế kỷ V.

 

Sức hút của Giáo Hoàng Leo XIV không đến từ phong cách hào nhoáng mà từ « sức mạnh thầm lặng »: khả năng kết nối với những đám đông lớn nhưng đồng thời dành sự quan tâm cho người di cư, người bệnh và các nạn nhân lạm dụng tình dục. Ông cũng chứng tỏ lập trường rõ ràng về quyền sống, tự do tôn giáo, giáo dục Công giáo và giao tiếp giữa đạo đức với pháp luật. Tuy nhiên, thay vì áp đặt quan điểm, Giáo Hoàng tạo ảnh hưởng bằng sự lắng nghe và sức thuyết phục. Theo tác giả, chính sự kết hợp giữa quyền uy và sức hút, giữa im lặng và thông điệp mạnh mẽ, là nguồn gốc quyền lực đặc biệt của vị Giáo Hoàng này.

 

 

Tranh của Cézanne tại Grand Palais, Paris

 

Trong lĩnh vực văn hóa, Le Point giới thiệu triển lãm Cézanne et nous (Cézanne và chúng ta) tại Grand Palais, Paris, cho thấy ảnh hưởng sâu rộng của họa sĩ thuộc trường phái Hậu ấn tượng đối với nghệ thuật hiện đại.

 

Được Monet coi là « người vĩ đại nhất », Picasso gọi là « người cha », Cézanne đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ, từ Matisse, Malevitch, Gauguin, Modigliani đến Joan Mitchell, Andy Warhol, Peter Doig, Zao Wou-ki hay Baselitz. Mỗi nghệ sĩ tìm thấy ở ông một khía cạnh riêng: màu sắc, hình học, cách giải quyết phong cảnh hay những mô-típ, núi Sainte-Victoire…

 

Triển lãm đặt tác phẩm của Cézanne bên cạnh những sáng tác chịu ảnh hưởng từ ông, qua đó cho thấy di sản của họa sĩ Pháp không ngừng được tiếp nhận và tái diễn giải. 120 năm sau khi Cézanne qua đời, nghệ thuật của ông vẫn tiếp tục nuôi dưỡng sáng tạo đương đại.