Tin tức ngày 02/10/2026

Tin tức ngày 02/10/2026

Pháp: Phong trào phản đối của học sinh, sinh viên lan rộng, chính phủ cảnh báo « bạo lực đô thị »

Phong trào phong tỏa các trường trung học tại nhiều nơi ở Pháp, sau đó có sự tham gia của sinh viên, nhằm đòi tăng thêm nguồn lực cho các trường, cải thiện điều kiện học hành, đã bùng phát dữ dội hôm thứ Năm 01/10/2026 tại nhiều thành phố.

Thùy Dương

Học sinh biểu tình trước cổng một trường trung học đang bị phong tỏa ở Lyon, Pháp, ngày 2/10/2026. © AP

Nhà chức trách ghi nhận 900 vụ phong tỏa, bạo lực, đã diễn ra trước các trường trung học, và đến nay tất cả các tỉnh, thành đều bị ảnh hưởng. Gần 2.000 vụ bắt giữ, hơn 300 cảnh sát và hiến binh bị thương. Bộ trưởng Nội Vụ Laurent Nuñez lên án « tình trạng bạo lực mất kiểm soát ».

Theo bộ trưởng Giáo Dục Pháp Édouard Geffray, được AFP trích dẫn, trên toàn quốc, hôm nay 02/10, có hơn 400 trường trung học phải đóng cửa. Tổng cộng, hoạt động của hơn 1.200 trường trung học đã bị gián đoạn kể từ khi phong trào phong tỏa nổ ra hôm 21/09. Hơn sáu chục nhân viên ngành giáo dục, trong đó có 40 hiệu trưởng trường trung học, đã bị thương.

Cũng trong ngày hôm nay, bộ trưởng Geffray có các cuộc gặp với đại diện các công đoàn trong ngành giáo dục, đại diện các hiệp hội sinh viên và học sinh trung học, các hiệp hội phụ huynh học sinh nhằm tìm cách xoa dịu phong trào phản đối đang diễn ra tại các trường trung học, cũng như tại một số trường đại học.

Chính phủ Pháp lên án phong trào phong tỏa trường học đã bị các nhóm cực đoan biến thành một phong trào « bạo lực đô thị ».

Trước tình hình bạo lực gia tăng, bộ trưởng Tư Pháp Gérald Darmanin hôm nay, trên đài RTL, đã yêu cầu các công tố viên quy trách nhiệm dân sự cho các bậc phụ huynh trong trường hợp con cái họ đập phá, gây thiệt hại khi tham gia hoạt động phong tỏa trường học, nhằm buộc phụ huynh học sinh « chi trả các khoản sửa chữa ». Ông cho rằng biện pháp này « hữu ích hơn rất nhiều so với việc giam giữ » các em gây rối.

Vẫn theo bộ trưởng Darmanin, kể từ khi phong trào bắt đầu, trong số khoảng 2.000 người đã bị câu lưu, « 90% là trẻ vị thành niên ». 1/3 số người bị bắt là do có hành vi bạo lực nhằm vào người khác. Ông lên án một thiểu số chủ động gây bạo lực và chưa chắc đó là học sinh. Ông cho rằng các cuộc biểu tình của học sinh trung học lần này đã chuyển thành vấn đề liên quan đến an ninh, « trật tự công cộng ».

Lãnh đạo bộ Tư Pháp còn cho biết đã họp trực tuyến với 36 công tố viên trưởng để « yêu cầu một phản ứng hình sự thật cứng rắn đối với những kẻ gây ra những hành vi không thể chấp nhận được này ». Ông thừa nhận lo ngại nạn « bạo lực đô thị » có thể xảy ra vào tối nay, cũng như trong hai ngày nghỉ cuối tuần và ngày huy động biểu tình toàn quốc vào thứ Ba 06/10.

Chính phủ Pháp cho rằng một số đòi hỏi của học sinh là « chính đáng », nhưng lên án nạn bạo lực và việc đảng cực tả Nước Pháp Bất khuất (LFI) lợi dụng phong trào vào mục đích chính trị, trong bối cảnh chỉ còn 7 tháng nữa là đến cuộc bầu cử tổng thống. Theo Reuters, hôm qua, những người thân cận với thủ tướng Sébastien Lecornu quy trách nhiệm cho « đảng LFI và các nhóm được ủy nhiệm của phe cực tả » là cội nguồn của phong trào.

Pháp bắt đầu huấn luyện phi công Ukraine lái chiến đấu cơ Rafale

Kateryna Serohina

Chiến đấu cơ Rafale của Pháp (Getty Images)

Ông Benjamin Haddad, Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Âu Châu của Pháp, cho biết Paris đã bắt đầu huấn luyện những phi công Ukraine đầu tiên lái chiến đấu cơ Rafale do Pháp sản xuất, chuẩn bị cho việc có thể chuyển giao các máy bay này cho Ukraine.

Theo quan chức Pháp, Paris hiện đang đàm phán với Kyiv về việc cung cấp chiến đấu cơ Rafale để các phi hành đoàn Ukraine trực tiếp vận hành.

Pháp đã khai triển chương trình huấn luyện liên quan.

“Chúng tôi đang đàm phán với phía Ukraine về việc cung cấp chiến đấu cơ Rafale; các máy bay này sẽ do phi công Ukraine điều khiển chứ không phải phi công Pháp,” ông Haddad tuyên bố.

Quy trình huấn luyện phi công quân sự tuân theo lộ trình đào tạo truyền thống của Không quân.

Ban đầu, các phi công sẽ huấn luyện trên máy bay huấn luyện hạng nhẹ Grob G-120TP, sau đó chuyển sang máy bay huấn luyện nâng cao Dornier Alpha Jet, và chỉ sau đó mới chuyển sang làm chủ các loại chiến đấu cơ phức tạp.

Ukraine có thể nhận được bốn chiếc máy bay đầu tiên ngay sau khi hoàn tất khóa huấn luyện này.

Vào tháng 7, Pháp và Ukraine đã công bố thông qua một “lộ trình” về việc mua sắm 16 chiến đấu cơ Rafale cùng các loại vũ khí đi kèm.

Theo Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, chiếc máy bay đầu tiên trong số này dự trù sẽ bay trên không phận Ukraine vào khoảng năm 2028–2029.

Ngoài ra, một thư bày tỏ ý định được ký kết vào tháng 11 năm 2025 cũng đề cập đến khả năng mở rộng đơn hàng lên tới 100 chiếc chiến đấu cơ trong thập niên tới.

Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích hàng không vũ trụ lưu ý rằng dự án này vẫn còn nhiều yếu tố chưa chắc chắn.

Hiện chưa có hợp đồng chính thức nào được ký kết giữa các bên, và mốc thời gian 2028–2029 được coi là cực kỳ gấp rút nếu xét đến năng lực sản xuất hiện tại của Dassault Aviation là ba chiếc mỗi tháng.

Chi phí và cơ cấu tài chính của thương vụ này cũng chưa được xác định cụ thể.

Vào tháng 9 năm 2026, Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Âu Châu của Pháp, ông Benjamin Haddad, đã đưa ra những dự báo quan trọng về sự hợp tác sâu rộng hơn giữa Kyiv và Paris.

Theo ông, sự ủng hộ của Pháp dành cho Ukraine sẽ vẫn tiếp tục ngay cả sau khi nhiệm kỳ của Tổng thống Emmanuel Macron kết thúc. Ngoài ra, vị quan chức này nhấn mạnh rằng Ukraine vốn đã đóng vai trò then chốt trong cấu trúc an ninh Âu Châu và sẽ tiếp tục duy trì tầm quan trọng đó trong thời gian tới.

Chính vì lý do này, ông Haddad lưu ý rằng việc đưa Ukraine tham gia vào các cơ chế chủ chốt của EU – bao gồm công cụ tài chính SAFE được thiết kế nhằm thúc đẩy đầu tư quốc phòng – là điều hoàn toàn tự nhiên.

Nhật Bản cân nhắc gửi hỏa tiễn Patriot cho Ukraine

Oleksandra Bashchenko, Roman Kot

Nhật Bản dự định xem xét việc cung cấp hỏa tiễn Patriot cho Ukraine (Getty Images).

Ông Itsunori Onodera – nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền của Nhật Bản kiêm cựu Bộ trưởng Quốc phòng – cho biết trong chuyến thăm Kyiv rằng Nhật Bản có kế hoạch nối lại các cuộc thảo luận về việc cung cấp hoặc bán vũ khí cho Ukraine, bao gồm cả hỏa tiễn đánh chặn cho hệ thống Patriot.

“Nhật Bản có những hạn chế nhất định về mặt pháp lý cũng như các hạn chế ở cấp độ chính sách nhà nước. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Takaichi, chúng tôi dự định khởi động các cuộc thảo luận cấp chính phủ về những bước tiếp theo, lấy chuyến thăm này làm động lực thúc đẩy,” ông Onodera phát biểu.

Theo ông, cuộc gặp hiện tại với giới lãnh đạo Ukraine là sự tiếp nối của cuộc đối thoại đã bắt đầu từ trước đó.

Vào ngày 14 tháng 9, ông Eisuke Mori, Chủ tịch Hạ viện Nhật Bản, đã đến Ukraine trong chuyến thăm đầu tiên của mình.

Tuần trước, một cuộc gặp cấp lãnh đạo đã diễn ra tại New York giữa Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Một phái đoàn từ nhóm chiến lược quốc phòng của đảng Dân chủ Tự do cầm quyền cũng đã đến thăm Kyiv và có cuộc gặp với ông Zelensky.

“Tôi cảm thấy rằng chúng ta đang ở giai đoạn mà mối bang giao dựa trên sự tin cậy giữa Nhật Bản và Ukraine đang ngày càng được củng cố vững chắc. Về việc phát triển mối bang giao này trong tương lai, chúng tôi dự định sẽ tiến hành tham vấn với chính phủ Nhật Bản sau khi hoàn tất việc trao đổi quan điểm hiện tại,” ông Onodera nhấn mạnh.

Ukraine cần hỏa tiễn Patriot

Ukraine cần ít nhất 300 hỏa tiễn đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot trong mùa đông này.

Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đang phải thu thập hỏa tiễn – mỗi lần chỉ một hoặc hai quả – trực tiếp từ các nhà lãnh đạo quốc gia. Ông nhấn mạnh rằng Mỹ là quốc gia duy nhất có khả năng cung cấp viện trợ trên quy mô lớn.

Hãng tin Reuters đưa tin rằng Mỹ đã không đưa hỏa tiễn dành cho hệ thống phòng không Patriot vào gói viện trợ quân sự mới dành cho Ukraine.

Trong khi đó, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump có kế hoạch sử dụng toàn bộ khoản ngân sách 400 triệu USD đã được Quốc hội phê duyệt trước đó để hỗ trợ Ukraine. Tại cuộc gặp với đại diện cộng đồng người Ukraine ở Mỹ, ông Zelensky cho biết đã đạt được thỏa thuận về một gói hỏa tiễn Patriot mới.

Nga lên kế hoạch tấn công các cơ sở hạt nhân của Ukraine nhằm ép Kyiv phải nhượng bộ - FT

Kateryna Shkarlat

Vladimir Putin (Getty Images)

Theo tờ Financial Times (FT), Nga đang lên kế hoạch thực hiện các cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào các thành phố trọng điểm và cơ sở hạt nhân của Ukraine nhằm cắt đứt nguồn điện và buộc Kyiv phải đưa ra các nhượng bộ.

Dựa trên tuyên bố của Tổng thống Ukraine và đánh giá từ cơ quan tình báo nước này – thông tin được các quan chức Ukraine và Âu Châu chia sẻ với tờ báo – các mục tiêu chính trong đợt tấn công của Nga bao gồm Kyiv, Kharkiv và Odesa.

Ngoài ra, các chuyên gia an ninh Ukraine và Âu Châu nắm rõ thông tin tình báo cho biết thành phố Lviv cũng nằm trong kế hoạch của Nga.

Dẫn lời các quan chức Ukraine, FT đưa tin rằng Moscow có ý định tấn công các cơ sở hạt nhân để ngắt kết nối chúng khỏi lưới điện. Động thái này nhằm gia tăng áp lực, buộc Kyiv phải chấp nhận các yêu sách của Nga vào đầu năm 2027.

Chiến lược liên quan đến người tị nạn

Theo các quan chức, việc tạo ra một làn sóng người tị nạn mới hướng về phía EU cũng là một phần trong chiến lược của Moscow. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng dòng người Ukraine đổ sang ồ ạt có thể gây thêm áp lực lên các quốc gia đang gia tăng tâm lý bài người nhập cư.

Đáng chú ý, căng thẳng với nước láng giềng Ba Lan đã leo thang trong năm nay, dẫn đến sự gia tăng các vụ tấn công nhắm vào người Ukraine.

Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Tổng thống Nga đã ra lệnh đẩy mạnh các cuộc tấn công vào Kyiv nhằm buộc người dân Ukraine phải rời bỏ thủ đô.

Trong đêm qua, lực lượng Nga đã tiếp tục tấn công Cầu Nam (Southern Bridge) ở Kyiv. Các cuộc tấn công đã gây hư hại cho trụ cầu, mặt đường và rào chắn bảo vệ tuyến tàu điện ngầm.

Chiến tranh Ukraine: Putin bác bỏ ý tưởng hai bên ngừng tấn công sâu vào lãnh thổ của đối phương

Phát biểu tại diễn đàn chính trị Valdai, được tổ chức gần thủ đô Moscow hôm qua 01/10/2026, tổng thống Vladimir Putin xem đề nghị Nga và Ukraine ngừng tấn công sâu vào lãnh thổ của nhau là một ý tưởng « nực cười ». Ông cho biết Kyiv đề nghị ngừng nhắm vào các nhà máy lọc dầu của Nga và đổi lại thì Moscow sẽ không nhắm vào tàu thuyền của Ukraine. Ông Putin nói rõ là « không » chấp nhận ý tưởng này.

Thanh Hà

Vladimir Putin tại Câu lạc bộ Valdai ở Moscow, Nga, ngày 1/10/2026. REUTERS - Ramil Sitdikov

Từ nhiều tháng qua, Nga và Ukraine thường xuyên tấn công sâu vào lãnh thổ của đối phương. Các cơ sở hạ tầng dân sự là mục tiêu và số thương vong ngày càng lớn.

Nga nhắm vào các kho hàng, các trạm xăng, trung tâm thương mại và tàu thuyền của Ukraine tại Hắc Hải và gần đây là các trung tâm dữ liệu điện toán, các cơ sở của các tập đoàn viễn thông. Ngành luyện kim, các hoạt động xuất cảng nông phẩm của Ukraine, vốn là hai cột trụ của kinh tế quốc gia, bị thiệt hại nghiêm trọng.

Trong khi đó, Ukraine đặc biệt nhắm vào các nhà máy lọc dầu và kho chứa xăng dầu, các kho hàng của các tập đoàn phân phối trên mạng, cũng như tàu chở hàng của Nga hoạt động ở Hắc Hải.

Tổng thống Putin thẩm định, Nga mất khoảng 1 % GDP do Ukraine nhắm vào các cơ sở năng lượng và gây ra một cuộc khủng hoảng nhiên liệu hồi mùa hè vừa qua.

Đe dọa sử dụng « mọi vũ khí » đáp trả

Nhân diễn đàn Valdai, tổng thống Putin cảnh báo, Nga sẽ sử dụng « mọi loại vũ khí », kể cả vũ khí hạt nhân trong trường hợp quân đội NATO -Liên Minh Bắc Đại Tây Dương tấn công vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga. Nhưng ông nói thêm: Nga không có ý định tấn công bất kỳ một ai. Lời cảnh cáo này được đưa ra trong bối cảnh NATO đã tiến hành nhiều cuộc tập trận gần biên giới Kaliningrad, vùng lãnh thổ của Nga nằm giữa các nước hội viên NATO gồm Ba Lan, Litva.

Vụ khủng hoảng di dân Ceuta: Âu Châu siết chặt an ninh biên giới bên ngoài

Lần đầu tiên kể từ khi xẩy vụ khủng hoảng di dân vào cuối tháng Bẩy, ở Ceuta, lãnh thổ hải ngoại của Tây Ban Nha, các bộ trưởng Nội Vụ của 27 nước hội viên Liên Hiệp Âu Châu, hôm qua, 01/10/2026, đã họp trực tiếp tại Luxembourg, xem xét các biện pháp siết chặt giám sát biên giới bên ngoài của Liên Hiệp Âu Châu.

Minh Anh

Những người di cư từ Maroc tập trung bên trong một sân thể thao để làm thủ tục ghi danh sau các đợt vượt biên ồ ạt gần đây vào Ceuta, Tây Ban Nha. Ảnh chụp ngày 01/10/2026. REUTERS - Pedro Nunes

Thông tín viên Pierre Benazet tại Bruxelles tường thuật:

« Liên Hiệp Âu Châu khẳng định rằng Nga đã đẩy nhanh dòng người di cư sang Ceuta thông qua các mạng xã hội. Cả 27 nước hội viên muốn giao quyền kiểm soát biên giới cho Frontex, cơ quan biên phòng và bảo vệ bờ biển.

Bộ trưởng Nội Vụ Croatia Davor Božinović khẳng định, “chắc chắn là Âu Châu đang bắt đầu tính đến các cảnh báo cần được kích hoạt kịp thời, điều này có thể được thực hiện bằng nhiều cách, bao gồm giám sát việc tổ chức và kích động các hoạt động như vậy trên mạng xã hội.”

Mặc dù việc đẩy lùi người di cư là trái với luật nhân đạo quốc tế, nhưng bộ trưởng Nội Vụ Hòa Lan, Bart Van Den Brink, tỏ ra ủng hộ khả năng này trong thời điểm khủng hoảng.

Theo ông, “điều chúng ta thấy rõ hiện nay là một nhóm người khá đông đã bị đẩy qua biên giới. Chúng ta chỉ đơn giản muốn trả họ về ngay lập tức bởi vì họ không có chỗ trong hệ thống tị nạn của chúng ta. Tôi nghĩ rằng đây là cách thức duy nhất để xử lý tình huống này. Một nhóm người đông đảo như vậy thực sự đã vượt biên, hoặc thậm chí xông vào biên giới, là hành vi vi phạm biên giới. Chúng ta phải lập tức tái lập trật tự và đưa nhóm người này trở về ngay tức thì.”

Ngoài việc giám sát và duy trì trật tự, cả 27 nước hội viên hôm qua cũng đã thông qua quy định cuối cùng, cho phép lập các trại hồi hương, những trung tâm dành cho người di dân nằm ngoài lãnh thổ Liên Hiệp Âu Châu ».

Hoa Kỳ dọa ngưng xuất cảng dầu nếu Âu Châu không xuất thêm dầu từ kho dự trữ chiến lược

Ngày 01/10/2026, chính quyền Donald Trump hối thúc các nước Âu Châu, đặc biệt là Pháp và Đức, mở kho dự trữ chiến lược « ngay lập tức » nhằm làm hạ giá nhiên liệu. Washington đe dọa cấm xuất cảng nếu yêu cầu không được đáp ứng. Hôm nay, 02/10/2026, Liên Hiệp Âu Châu họp khẩn tìm kiếm một giải pháp chung.

Minh Anh

Ảnh minh họa: Một trạm xăng ở Sheridan, bang Colorado, ngày 15/04/2026. AP Photo/David Zalubowski - David Zalubowski

Chính quyền Washington, từ các bộ trưởng Tài Chính, Năng Lượng, và nhất là tổng thống Mỹ Donald Trump trên các mạng xã hội và kênh truyền hình, liên tiếp hối thúc Liên Hiệp Âu Châu phối hợp sử dụng nguồn dầu dự trữ chiến lược để « giải quyết các gián đoạn hiện tại ».

Theo nhiều nguồn tin báo chí, chính phủ Mỹ muốn các nước Âu Châu, đặc biệt là Pháp và Đức, đưa thêm nguồn dầu diesel dự trữ ra thị trường như đã từng làm với dầu thô. Washington dường như đe dọa cấm xuất cảng dầu diesel của Mỹ nếu các yêu cầu không được đáp ứng.

Maros Sefcovic, ủy viên Âu Châu phụ trách thương mại, đến Mỹ dự hội nghị G20, tuy không xác nhận rằng Washington đã có những lời lẽ đe dọa như thế, đã cảnh báo các « hệ quả nặng nề » nếu Mỹ ngưng cấp dầu diesel.

Trong cuộc họp khẩn sáng nay, Ủy Ban Âu Châu đã « mạnh mẽ phản đối », đồng thời cho rằng lệnh cấm xuất cảng dầu diesel của Mỹ « sẽ làm suy yếu niềm tin của Âu Châu vào Hoa Kỳ với tư cách là một đối tác đáng tin cậy ». Ủy Ban Âu Châu cho biết Liên Âu « sẵn sàng hành động tập thể » với Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA để quyết định có nên sử dụng kho dự trữ chiến lược quốc gia hay không.

Hãng tin Reuters dẫn hai nguồn thạo tin cho biết thêm, chiều nay các nhà lãnh đạo Liên Âu họp bàn đề xuất của Pháp xuất 50 triệu thùng dầu diesel và 50 triệu thùng dầu thô từ các nước hội viên thuộc IEA.

Theo các số liệu do Ủy ban Âu Châu công bố hôm qua, giá dầu diesel bán lẻ trong Liên Âu đã đạt mức kỷ lục với mức trung bình trong tuần là 2,24 euro/lít. Tại Mỹ, giá dầu diesel tăng cao chưa từng có, đạt mức 6,53 đô la/galon (tương đương với khoảng 3,78 lít). Giới nông gia, các hãng vận tải đường xa là những bên bị tác động nặng nề của tình trạng giá nhiên liệu tăng cao.

Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu chiến dịch vận động cho cuộc bầu cử giữa kỳ

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm 01/10/2026 đã bắt đầu chiến dịch vận động kéo dài 32 ngày cho cuộc bầu cử giữa kỳ, hỗ trợ các ứng cử viên đảng Cộng Hòa nhằm duy trì đa số tại Quốc Hội.

Thùy Dương

Tổng thống Donald Trump tại một cuộc mít tinh vận động tranh cử ở Trung tâm Sự kiện Choctaw, ngày 1/10/2026, tại Durant, Oklahoma. AP Photo/Alex Brandon - Alex Brandon

Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn trở thành gương mặt chính của chiến dịch tranh cử của đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Ông có kế hoạch tới vận động tại một số đơn vị bầu cử có tính cạnh tranh cao.

Tuy nhiên, theo Reuters, một số ứng cử viên Cộng Hòa không chắc chắn là sự xuất hiện của ông Trump mang lại lợi thế hay bất lợi cho họ. Trên thực tế, ngày càng có nhiều ứng cử viên đảng Cộng Hòa muốn giữ khoảng cách với tổng thống về những vấn đề khiến cử tri bất bình, đặc biệt là cuộc chiến tại Iran và việc phát triển các trung tâm dữ liệu.

Ông Trump bắt đầu chuyến vận động tại các nơi vốn là thành trì của đảng Cộng Hòa, với chuyến thăm Texas và Oklahoma vào hôm qua 01/10/2026. Trong một cuộc mít tinh tại Durant, bang Oklahoma, ông nói: « Xin hãy cứ coi như tôi cũng đang ra tranh cử ». Khi đến Texas, ông Trump tuyên bố chuyến đi Oklahoma và Alabama là những biểu hiện của « sự tôn trọng » đối với các bang đã ủng hộ ông trong cả 3 lần ông tranh cử vào Tòa Bạch Ốc.

Trong bài phát biểu kéo dài 55 phút tại một nhà máy sản xuất xe tải Peterbilt ở miền bắc Texas, Donald Trump tuyên bố dốc toàn lực cho chiến dịch tranh cử của đảng Cộng Hòa. Ông tự tin tuyên bố: « Tôi đi đến đâu, chúng ta cũng chiến thắng ». Texas là một trong 8 bang mà cuộc đua giành ghế Thượng Viện Mỹ được đánh giá là sít sao. Ứng cử viên đảng Cộng Hòa, Ken Paxton, dự trù xuất hiện cùng tổng thống tại một sự kiện được tổ chức ở phía bắc Dallas, theo nhóm vận động tranh cử của ông.

Tại Oklahoma, tổng thống Mỹ bày tỏ lo ngại về cuộc bầu cử tại một số bang: « Chúng tôi lo ngại về Michigan. Chúng tôi lo ngại về Texas. Chúng tôi lo ngại về một số bang », đồng thời kêu gọi mọi người vận động người thân đang sống tại các bang khác đi bỏ phiếu.

Theo dự trù, tổng thống Mỹ Donald Trump tới Alabama vào hôm nay 02/10, trước khi tới Ohio vào thứ Bảy 03/10. Thứ Hai 05/10, ông sẽ tới Nebraska, nơi các cuộc đua giành ghế Hạ Viện và Thượng Viện được dự báo sẽ rất sít sao.

Philippines điều tàu lớn nhất và máy bay để đuổi tàu Trung Quốc khỏi vùng biển gần Đài Loan

Lực lượng tuần duyên Philippines hôm thứ Năm 01/10/2026 cho biết đã điều tàu lớn nhất của nước này, tàu BRP Teresa Magbanua dài 97 mét, cùng một máy bay tới áp sát và yêu cầu một tàu nghiên cứu của Trung Quốc rời khỏi vùng biển ngoài khơi tỉnh Batanes, miền bắc Philippines, gần Đài Loan.

Thùy Dương

Ảnh minh họa: Tàu của tuần duyên Philippines gần đảo Thị Tứ, Biển Đông, đầu năm 2026. AFP - JAM STA ROSA

Phát ngôn viên lực lượng tuần duyên Philippines phụ trách các vấn đề Biển Đông, Jay Tarriela, được Reuters trích dẫn, cho biết chiến dịch của Philippines đã « làm gián đoạn hoạt động nghiên cứu khoa học biển trái phép của tàu này và buộc tàu phải rời khỏi vị trí hoạt động ». Chiến dịch của Philippines vẫn tiếp diễn để bảo đảm tàu Trung Quốc JIA HAI KE 7 rời khỏi vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.

Tàu nghiên cứu của Trung Quốc JIA HAI KE 7 đã duy trì vị trí cách đảo Itbayat khoảng 37 hải lý về phía tây bắc kể từ ngày 28/09. Theo Manila, một tàu hải cảnh Trung Quốc cũng đã tiến vào khu vực, nhằm che chắn cho tàu khảo sát và phát tín hiệu cảnh báo qua radio đối với tàu Philippines.

Tuần duyên Philippines cho rằng sự xuất hiện của tàu hải cảnh Trung Quốc là « đáng chú ý », bởi tàu JIA HAI KE 7 thuộc sở hữu tư nhân. Điều này đặt ra những câu hỏi về mối liên hệ giữa tàu này với chính phủ Trung Quốc, cũng như mục đích sử dụng những dữ liệu mà tàu này có thể đã thu thập gần các tuyến hành lang cáp ngầm ngoài khơi Batanes và eo biển Luzon.

Về phản ứng của Bắc Kinh, đại sứ quán Trung Quốc tại Manila cho biết tàu nghiên cứu này đang « tiến hành các hoạt động bình thường trong vùng biển thuộc quyền tài phán của Trung Quốc », đồng thời cáo buộc Philippines quấy nhiễu. Bắc Kinh kêu gọi Manila chấm dứt việc can thiệp vào các hoạt động nghiên cứu khoa học của Trung Quốc.

Đài Loan tiếp nhận 2 chiến đấu cơ F-16 thế hệ mới

Đài Loan hôm nay 02/10/2026 đã tiếp nhận 2 chiến đấu cơ thế hệ mới, F-16V, vào lúc Đài Bắc đang chờ Washington bật đèn xanh cho một hợp đồng vũ khí khác, trị giá 14 tỷ đô la.

Đây là đợt tiếp nhận 2 chiếc đầu tiên trong tổng số 66 chiếc được đặt mua theo một thỏa thuận trị giá 8 tỉ đô la, giữa Hoa Kỳ và Đài Bắc được Mỹ phê duyệt hồi năm 2019, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Donald Trump. F-16V là máy bay chiến đấu thế hệ thứ tư, phiên bản được nâng cấp đáng kể từ dòng F-16 A/B đã cũ mà Đài Loan đang sở hữu. Đến cuối năm 2023, Đài Loan đã nâng cấp 141 chiếc trong số này.

Bộ trưởng Quốc Phòng Đài Loan, Wellington Koo, trước đó nhận định sẽ khó nhận được toàn bộ số F-16V trong năm nay như dự trù trong hợp đồng, mặc dù tập đoàn Mỹ Lockheed Martin đã đẩy nhanh tốc độ sản xuất.

Ảnh vệ tinh: Trung Quốc đẩy nhanh xây dựng tại đá Hải Sâm, quần đảo Hoàng Sa

Trung Quốc đẩy nhanh việc xây dựng phi đạo tại đá Hải Sâm (Antelope) thuộc quần đảo Hoàng Sa. Theo các nhà phân tích, công trình có thể hoàn tất vào giữa năm 2027, cho phép củng cố quyền kiểm soát quân sự của Bắc Kinh đối với vùng biển có tranh chấp.

Minh Anh

Đá Hải Sâm (Antelope) thuộc quần đảo Hoàng Sa, Biển Đông. Ảnh vệ tinh chụp ngày 25/09/2026. via REUTERS - Vantor

Theo các hình ảnh vệ tinh do nhà cung cấp Vantor ghi lại ngày 25/09/2026, mà Reuters xem xét, các hoạt động san lấp mặt bằng, đổ bê tông để xây dựng một phi đạo quy mô lớn đang diễn ra khẩn trương. Một sà lan chở đầy vật liệu xây dựng cũng được ghi nhận đang di chuyển tới cầu cảng mới xây trên thực thể này.

Chuyên gia Ben Lewis, nhà sáng lập nền tảng PLATracker, nhận định, so với công trình xây dựng phi đạo dài 3 km đang thực hiện ở Đá Chữ Thập (Fiery Cross) thuộc quần đảo Trường Sa, tiến độ thi công tại bãi đá Hải Sâm có thể nhanh hơn và có thể hoàn tất vào giữa năm 2027. Ông nhìn nhận chưa thấy dấu hiệu đào xới để xây dựng kho chứa đạn dược hay nhiên liệu, những công trình cần thiết cho một căn cứ có quy mô.

Nếu hoàn thành, đây sẽ là căn cứ hải quân quan trọng nhất của Trung Quốc trong khu vực, đánh dấu bước mở rộng quân sự đáng kể nhất của Trung Quốc trên Biển Đông trong thập niên qua. Dự án sẽ giúp Trung Quốc gia tăng tầm hoạt động của tàu hải quân và máy bay quân sự tại một vùng biển ngày càng bị quân sự hóa, khu vực cạnh tranh giữa Bắc Kinh và Washington và các đồng minh liên quan đến Đài Loan.

Tiến độ xây dựng tại đá Hải Sâm diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc xác nhận việc thành lập một cơ sở hỗ trợ quân sự chung mới tại Lào. Động thái này có thể giúp tăng cường sự hiện diện quân sự của Bắc Kinh tại vùng Đông Nam Á.

Bộ Quốc Phòng Trung Quốc chưa phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters.

Trung Quốc vẫn chưa thừa nhận việc xây dựng một căn cứ quân sự mới. Theo truyền thông Nhà nước Trung Quốc, công trình sẽ phục vụ các nhu cầu dân sự như dự báo thời tiết, nghiên cứu khoa học biển và đại dương.

Năm 1974, Trung Quốc đã đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa lúc đó do chính quyền Việt Nam Cộng Hòa kiểm soát.

Tin tổng hợp

RFI

(Reuters) – Kyiv thông báo lần đầu tiên sử dụng hỏa tiễn đạn đạo chiến thuật FP-7 trong cuộc chiến chống Nga. Trong thông điệp hôm qua 01/10/2026 tổng thống Volodymyr Zelensky rất hài lòng về thành quả đầu tiên và hào hứng tuyên bố: bước tiếp theo là sản xuất loại vũ khí này. Kyiv tuy nhiên không nói rõ loại hỏa tiễn đạn đạo chiến thuật này được sử dụng với mục đích gì và không tiết lộ địa điểm của các mục tiêu đã nhắm tới. FP-7 là hỏa tiễn tầm ngắn, có thể nhắm trúng mục tiêu ở cách xa 200 km.

(AFP) - Drone Nga tối 01/10/2026 đã đánh trúng khuôn viên viện nghiên cứu tại Kyiv, nơi có một lò phản ứng hạt nhân công suất nhỏ. Nhà chức trách Ukraine hôm nay 02/10/2026 trấn an, lò phản ứng và các hệ thống an toàn của lò không bị hư hại, đồng thời cho biết không phát hiện bất kỳ mức gia tăng phóng xạ nào. Về chiến dịch phản công giành lại lãnh thổ, quân đội Ukraine đã giành lại được 172 km² (1,6 lần diện tích Paris) tại vùng Donetsk, miền đông Ukraine, trong tháng 09/2026, nhờ một cuộc phản công đẩy chiến tuyến ra xa các thành phố trọng yếu Sloviansk và Kramatorsk, theo kết quả phân tích của AFP dựa trên các dữ liệu của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) của Mỹ.

(AFP) – Kyiv và Bruxelles đạt đồng thuận về khoản tài trợ tương lai cho Ukraine. Trong thông cáo báo chí chung ngày 01/10/2026, Liên Hiệp Âu Châu và Ukraine cho biết đã xác định được các phương thức để đáp ứng nhu cầu ngân sách và quốc phòng bổ sung của Ukraine cho năm 2026. Liên Hiệp Âu Châu đã cấp cho Kyiv khoản vay 90 tỷ euro, giúp tài trợ cho cuộc chiến chống Nga trong năm 2026 và 2027. Bất chấp khoản hỗ trợ này, Ukraine ước tính thâm hụt ngân sách năm nay là 20 tỷ euro.

(AFP) - Căng thẳng ngoại giao gia tăng trong bang giao giữa Hàn Quốc và Ukraine. Hôm 02/10/2026 tổng tống Lee Jae Myung cảnh báo Seoul sẽ « có những biện pháp » đáp trả nếu Kyiv từ chối chính thức xin lỗi về vụ « đơn phương » tiết lộ hai quân nhân Bắc Triều Tiên bị bắt tại Kursk, Nga và đã được đưa sang Hàn Quốc. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ tin này khi phát biểu trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York tuần trước trong khi Seoul muốn giữ kín. Hàn Quốc là một nguồn viện trợ tài chính quan trọng của Kyiv từ đầu chiến tranh.

(AFP) – G20 không đạt đồng thuận về giải pháp đối phó với « dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp » của Trung Quốc. Sau 2 ngày họp các bộ trưởng Thương Mại G20 tại Milwaukee, Hoa Kỳ, đại diện Thương Mại Mỹ Jamieson Greer hôm 01/10/2026 thừa nhận các bên không đạt đồng thuận và từ chối trả lời khi được hỏi về phản ứng của trưởng đoàn Trung Quốc. Trên cương vị chủ nhà, Mỹ một lần nữa đã mời Nga tham dự cuộc họp và sự hiện diện của bộ trưởng bộ Phát Triển Kinh Tế Nga Maxime Rechetnikov tại Milwaukee càng khiến không khí cuộc họp thêm ngột ngạt.

(Time Magazine) - Tổng thống Trump sẽ « không cho phép » tình báo Mỹ « phá hủy » Phòng Bầu Dục của Tòa Bạch Ốc. Văn phòng ở phía Tây của phủ tổng thống Hoa Kỳ phải được công nhận là « di tích lịch sử ». Tuần báo Mỹ hôm 02/10/2026 cho biết Phòng Bầu Dục là nơi ông yêu thích nhất trong khuôn viên Tòa Bạch Ốc và trong một cuộc trả lời dành cho tờ báo này nguyên thủ Hoa Kỳ tiết lộ tình báo Mỹ từng đề nghị « đập đi xây lại » một Phòng Bầu Dục khác, phiên bản mới.

(AFP) – Raytheon (RTX) ký hợp đồng cung cấp hỏa tiễn bắn chặn cho quân đội Mỹ trị giá 24 tỷ đô la. Trong thông cáo ngày 01/10/2026, tập đoàn vũ khí RTX, mà doanh nghiệp Raytheon là một chi nhánh, cho biết hợp đồng có thời hạn ban đầu là 5 năm, và có thể được triển hạn thêm hai năm, sẽ bảo đảm nguồn cung liên tục cho US Navy loại hỏa tiễn SM-6 có khả năng tiến hành cả trong tấn công lẫn phòng thủ. Hợp đồng vũ khí này được thực hiện trong bối cảnh kho dự trữ đạn dược của Mỹ đang cạn dần do chiến tranh với Iran.

(AFP) - Pandora đặt nhà máy sản xuất trang sức lớn tại Việt Nam, nhà máy đầu tiên của tập đoàn Đan Mạch bên ngoài Thái Lan. Pandora, hãng trang sức lớn nhất thế giới, hôm nay 02/10/2026 khánh thành một cơ sở sản xuất quy mô lớn tại TP.Hồ Chí Minh. Nhà máy có tổng vốn đầu tư 150 triệu đô la và dự trù tạo 7.000 việc làm tại địa phương. Theo Pandora, nhà máy có khả năng sản xuất tới 60 triệu sản phẩm mỗi năm, qua đó nâng 50% công suất sản xuất của tập đoàn. Tổng giám đốc Berta de Pablos-Barbier giải thích: Việc đặt cơ sở tại Việt Nam nhằm giúp Pandora « giảm phụ thuộc vào một địa điểm sản xuất duy nhất ».

(AFP) – G20 không đạt đồng thuận về giải pháp đối phó với « dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp » của Trung Quốc. Sau 2 ngày họp các bộ trưởng Thương Mại G20 tại Milwaukee, Hoa Kỳ, đại diện Thương Mại Mỹ Jamieson Greer hôm 01/10/2026 thừa nhận các bên không đạt đồng thuận và từ chối trả lời khi được hỏi về phản ứng của trưởng đoàn Trung Quốc. Trên cương vị chủ nhà, Mỹ một lần nữa đã mời Nga tham dự cuộc họp và sự hiện diện của bộ trưởng bộ Phát Triển Kinh Tế Nga Maxime Rechetnikov tại Milwaukee càng khiến không khí cuộc họp thêm ngột ngạt.

(AFP) - Tập đoàn Mỹ Starbucks bị chỉ trích vì mở 2 quán cà phê đầu tiên tại Tân Cương, nơi Trung Quốc bị cáo buộc đàn áp người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ. Cáo buộc của một ủy ban của Quốc hội Mỹ và một tổ chức người Duy Ngô Nhĩ được đưa ra sau khi tập đoàn đa quốc gia của Mỹ hôm 29/09/2026 đã khai trương hai cơ sở tại Urumqi, thủ phủ khu tự trị Tân Cương, miền tây bắc Trung Quốc. Ủy ban Hạ Viện Mỹ đã lên án « một quyết định gây chấn động và không thể biện minh về mặt đạo đức » của một doanh nghiệp luôn đề cao trách nhiệm xã hội. Hội nghị Thê giới Người Duy Ngô Nhĩ Thế giới, cáo buộc Starbucks « một lần nữa nhắm mắt làm ngơ trước tình trạng vi phạm nhân quyền nghiêm trọng ».

(AFP) – Bốn phi hành gia đến trạm không gian quốc tế. Sau gần 8 giờ bay, phi hành đoàn của sứ mệnh Crew-13 đã cập trạm không gian quốc tế ISS lúc nửa đêm ngày 01/10/2026. Theo NASA, đây cũng là chuyến du hành có thời gian bay nhanh nhất chưa từng có bằng phi thuyền Mỹ. Hai phi hành gia Mỹ là Jessica Watkins và Luke Delaney, một người Canada Joshua Kutryk, và một người Nga là Serguei Teteriatnikov đến thay nhóm phi hành gia gồm hai người Mỹ, một Nga và một người Pháp là Sophie Adenot, dự trù khởi hành về Trái Đất vào thứ Hai 05/10, nếu điều kiện thời tiết cho phép.